Ucuzlayan öncü modeller ve yapay zeka ajanlarına ilk denetimler

Haftalık Yapay Zeka bültenimizin ilk sayısına hoş geldiniz. Her hafta yapay zekada neyin değiştiğini ve bunun bankalar, sigorta şirketleri, üreticiler ve enerji şirketleri için ne anlama geldiğini kısaca özetliyoruz. Bu hafta iki büyük model duyurusu fiyatları belirgin biçimde aşağı çekti. Öte yandan denetim otoriteleri ve sektör, daha az heyecan verici ama çok daha önemli bir soruya eğilmeye başladı: Bir yapay zeka ajanının neye yetkisi olduğunu nasıl doğrularız?

Modeller ve sürümler

OpenAI, GPT-6 Sol ve Luna ile fiyatları yarıya indirdi

OpenAI 22 Eylül'de iki yeni GPT-6 modeli yayımladı. Sol günlük profesyonel işler, Luna ise hızlı ve yüksek hacimli görevler için tasarlandı; ikisi de amiral gemisi GPT-6 Astra'da kullanılan yöntemleri daha uygun fiyatlı katmanlara taşıyor. Sol'un fiyatı milyon girdi token'ı için 2 dolar, milyon çıktı token'ı için 10 dolar; yani önceki katmanın yarısı.

Neden önemli: Hasar dosyası kabulü ya da KYC incelemesi gibi belge yoğun işler yürüten banka ve sigorta şirketleri için yüzde 50'lik indirim, hangi kullanım senaryosunun iş gerekçesini karşıladığını değiştiriyor. Mevcut model sözleşmelerini yeniden kıyaslamak için de uygun bir an.

Bizim görüşümüz: Ajan iş akışlarını modeli değiştirilebilir şekilde kuruyoruz. Müşterilerimiz, akışı baştan inşa etmeden, kendi test setlerini yeniden çalıştırarak daha ucuz bir modele geçebiliyor.

Kaynak: OpenAI

Anthropic'in Claude Opus 5.5 modeli üst düzey performansı daha düşük fiyata sunuyor

Anthropic 22 Eylül'de 5.5 ailesinin ilk modeli olan Claude Opus 5.5'i yayımladı. Şirketin kendi testlerine göre model, işlerin çoğunda daha büyük Claude Fable 5.1 düzeyinde performans gösteriyor. Fiyatı milyon girdi token'ı için 4 dolar, milyon çıktı token'ı için 20 dolar; bu, Opus 5'e göre yüzde 20 daha düşük. Model AWS, Google Cloud ve Microsoft Azure üzerinden kullanılabiliyor.

Neden önemli: Üç büyük bulut sağlayıcıda birden erişilebilir olması regüle kurumlar için önemli: Yeni bir tedarikçi onay sürecine girmeden, zaten onaylı oldukları bulut bölgesi ve sözleşme içinde modeli kullanabilirler.

Bizim görüşümüz: Aynı gün iki büyük model duyurusu, model katmanının ne kadar hızlı değiştiğini gösteriyor. Modeli sabit bir arayüzün arkasında tutmak ve yatırımı veri erişimine, değerlendirmeye ve denetim izlerine yapmak gerekiyor; bunlar tek bir modelden çok daha uzun ömürlü.

Kaynak: Anthropic

Ajanlar ve araçlar

Baselayer, işlem yapan yapay zeka ajanları için 'Know Your Agent' kimlik doğrulamasını başlattı

ABD'li girişim Baselayer 22 Eylül'de 35 milyon dolarlık A serisi yatırım aldı ve Agentic Identity Suite adlı ürününü duyurdu. Ürünün 'Know Your Agent' (KYA) kimlik bilgisi, bir banka ya da satıcının bir yapay zeka ajanını kimin devreye aldığını, kimi temsil ettiğini ve neye yetkili olduğunu kontrol etmesini sağlıyor. FIS, Prove ve Socure iş ortakları arasında.

Neden önemli: Müşteriler hesap açmak, fatura ödemek ya da hasar bildirmek için yapay zeka ajanlarını kullanmaya başladıkça, banka ve sigorta şirketlerinin yetkili bir ajanı taklitçiden ayırt edebilmesi gerekiyor. KYA, iyi bildiğimiz KYC mantığını birinin adına hareket eden yazılımlara taşıyor.

Bizim görüşümüz: Kurduğumuz ajan iş akışlarında her işlem adı belli bir kişiye ya da sistem kimliğine bağlanıyor ve kayıt altına alınıyor. Ajanlar şirketler arası işlem yapmaya başladığında ortak kimlik standartları belirleyici olacak.

Kaynak: Baselayer (PR Newswire)

Kurumsal kullanım

Anket: Yapay zeka ajanı kullanan şirketlerin çoğu ajan kaynaklı bir sorun yaşamış

Guild.ai'nin 22 Eylül'de yayımladığı ankete göre BT karar vericilerinin yüzde 96,4'ü, yapay zeka ajanlarının eksiksiz ve doğru bir envanterine sahip olduklarını düşünüyor. Buna karşın ajan kullanan kurumların yüzde 66,7'si son 12 ayda bir ajanın yol açtığı operasyonel bir sonuçla karşılaştığını bildirdi. Guild.ai ajan yönetim araçları sattığı için rakamları bu bilgiyle birlikte okumak gerekiyor.

Neden önemli: Denetim otoriteleri kurumların hangi ajanın nerede ve hangi yetkilerle çalıştığını bilmesini bekleyecek. Ajan envanteri, uygulama envanteri kadar temel bir gereklilik haline geliyor; algılanan kontrol ile gerçek kontrol arasındaki fark başlı başına bir risk.

Bizim görüşümüz: Üretime aldığımız her ajanın bir sahibi, tanımlı bir yetki kapsamı ve izleme mekanizması var. Bir denetçinin soracağı soruların çoğu bu üçüyle yanıtlanıyor.

Kaynak: Guild.ai (GlobeNewswire)

Regülasyon ve yönetişim

ABD'li eyalet bankacılık denetçileri yapay zeka denetim çerçevesi yayımladı

ABD Eyalet Bankacılık Denetçileri Konferansı (CSBS) 16 Eylül'de, eyalet lisanslı bankaları ve banka dışı finans kuruluşlarını denetleyenler için bir Yapay Zeka Denetim Çerçevesi yayımladı. Çerçeve, denetçilerin hangi soruları sorabileceğini, hangi belgeleri isteyebileceğini ve bir yapay zeka sisteminin ne zaman daha yakından incelenmesi gerektiğine nasıl karar vereceğini tanımlıyor; kullanım senaryolarını risk düzeyine göre sınıflandırmak için isteğe bağlı bir çalışma tablosu da içeriyor. CSBS bunun yeni bir kural değil, isteğe bağlı bir araç olduğunu vurguluyor.

Neden önemli: ABD'ye ait bir belge olsa da, denetçilerin neler soracağına dair somut bir fikir veriyor: yapay zeka kullanım envanteri, risk sınıflandırması, üçüncü taraf ve model riski, müşteriye etkisi. Avrupa'daki ve Türkiye'deki finans sektörü yapay zeka düzenlemelerinde de aynı başlıklar öne çıkıyor.

Bizim görüşümüz: Yapay zeka sistemlerini, denetçilerin istediği belgelerle birlikte teslim ediyoruz: kullanım senaryosu tanımı, risk düzeyi, veri kaynakları, insan gözetimi noktaları ve izleme. Bunları ilk günden hazırlamak, denetimden önce geriye dönük toparlamaktan çok daha ucuz.

Kaynak: National Law Review

Egemen yapay zeka ve altyapı

Xiaomi, trilyon parametreli açık ağırlıklı modelini MIT lisansıyla yayımladı

Xiaomi 21 Eylül'de MiMo-V2.6 modellerini Hugging Face'te yayımladı. Seride yaklaşık bir trilyon parametreli ve bir milyon token bağlam penceresine sahip bir Pro model ile daha küçük bir Flash model yer alıyor. Ağırlıklar ticari kullanıma, ince ayara ve kurum içinde barındırmaya izin veren MIT lisansıyla sunuluyor. Modeller metin, görsel, video ve ses girdisi kabul ediyor.

Neden önemli: Esnek lisans, verisini yurt dışındaki bir API'ye gönderemeyen kurumlar için güçlü bir modeli kendi veri merkezinde çalıştırma seçeneği sunuyor. Yalnızca Pro modelin dosyaları yaklaşık 570 GB tuttuğu için çoğu kurum için gerçekçi başlangıç noktası daha küçük sürümler.

Bizim görüşümüz: Egemen, kurum içi kurulumlar işimizin önemli bir bölümünü oluşturuyor. Herhangi bir açık modeli kullanmadan önce lisansını ve kökenini inceliyor, müşterinin kendi verisi ve Türkçe, Felemenkçe gibi dilleri üzerinde test ediyoruz.

Kaynak: Xiaomi MiMo on Hugging Face

19 AB ülkesi Avrupa'nın ilk ortak yapay zeka altyapı projesini tasarladı

Avrupa Komisyonu 16 Eylül'de, 19 üye ülkenin bildirdiği ve Almanya'nın koordine ettiği IPCEI-AI projesinin tasarımını memnuniyetle karşıladı. Bu, doğrudan yapay zekaya odaklanan ilk Ortak Avrupa Çıkarına Yönelik Önemli Proje (IPCEI). Katılımcıları devlet desteğiyle finanse edecek 11 ülke, projelerini Eylül ayında Komisyon'a ön bildirimle sunmaya başlayacaklarını açıkladı.

Neden önemli: Hedef, verinin AB yargı yetkisi altında kaldığı yapay zeka altyapısı ve uygulamaları. Hollanda dahil Avrupa'daki kurumlar için bu, ABD'li büyük bulut sağlayıcıların yanında AB kurallarına tabi işlem gücü ve model seçenekleri anlamına gelebilir; ancak üretim aşamasına ulaşması yıllar alacak.

Bizim görüşümüz: Veri yerelleştirmesi gereken müşterilerimiz için zaten kurum içi ve AB'de barındırılan kurulumlar yapıyoruz. Bu tür projeler, kullanabileceğimiz Avrupa kaynaklı yapı taşlarını çoğaltıyor.

Kaynak: European Commission

Bölgesel gündem

Türkiye'nin COP31 Başkanlığı yapay zeka ve enerji için 'Antalya Taahhüdü'nü duyurdu

COP31 Başkanı ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, 21 Eylül'de New York'ta Antalya Yapay Zeka Taahhüdü'nü duyurdu. Taahhüt, yapay zekanın iklim eylemini destekleyecek şekilde nasıl tasarlanacağı, satın alınacağı, enerjiyle besleneceği ve yönetileceğine dair siyasi bir çerçeve olarak tanımlanıyor. Metin Uluslararası Telekomünikasyon Birliği (ITU) ile birlikte hazırlanıyor ve Kasım'da Antalya'da başlayacak zirveden önce taslağı paylaşılacak. Kurum, şirketleri enerji tüketimleri konusunda şeffaf olmaya ve temiz enerji kullanmaya çağırdı.

Neden önemli: Yapay zekanın enerji tüketimi Türkiye'nin siyasi gündemine giriyor. Büyük yapay zeka iş yükleri çalıştıran şirketler ve veri merkezlerine enerji sağlayan enerji şirketleri, yapay zekalarının arkasındaki enerjinin kaynağı ve miktarıyla ilgili sorulara hazırlıklı olmalı.

Bizim görüşümüz: Modeli işe göre boyutlandırmak, yeterli olduğu yerde küçük modeller kullanmak ve çıkarım maliyetini ölçmek, sistemleri tasarlama biçimimizin parçası. Aynı ölçümler enerji raporlamasına da temel oluşturacak.

Kaynak: Climate Home News

HUMAIN'in Horizon Ultra yapay zeka bilgisayarı kurumsal satışa sunuldu

Suudi Arabistanlı HUMAIN ve Qualcomm, Horizon Ultra dizüstü bilgisayarını 20 Eylül itibarıyla kurumsal satışa açtı. Windows ile çalışan cihaz, yapay zeka işlerini doğrudan cihaz üzerinde çalıştırmak için tasarlanmış, özel bir sinir ağı işlemcisine (NPU) sahip Snapdragon X2 Elite yongası kullanıyor.

Neden önemli: Cihaz üzerinde çalışan yapay zeka, hassas belgeleri bir bulut servisine göndermek yerine bilgisayarda tutuyor; bu da Körfez'deki veri yerelleştirme kurallarına ve bankalarla kamu kurumlarının ihtiyaçlarına uygun. Ayrıca HUMAIN'in veri merkezlerinin ötesinde ürün geliştirdiğini gösteriyor.

Bizim görüşümüz: Körfez'deki görüşmelerimizin çoğu veri yerelleştirmesiyle başlıyor. Küçük modelleri cihazda ya da kurum içinde çalıştırıp bulut modellerini yalnızca gerçekten gereken işler için kullanmak, sık uyguladığımız bir yaklaşım.

Kaynak: Qualcomm

Takip ettiklerimiz

Anthropic, Sonnet 5.5 ve Haiku 5.5 modellerinin birkaç hafta içinde geleceğini açıkladı. Ayrıca IPCEI-AI kapsamındaki ilk ön bildirimlerin Komisyon'a ulaşmasını ve Kasım'daki COP31 öncesinde Antalya Taahhüdü taslağının paylaşılmasını bekliyoruz.